Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2018

Ιστορική νίκη της εκκλησίας – του Αλέκου Αναγνωστάκη-Το διάβασες το κείμενο όλο Κάκο ;

Στη προσυμφωνία Τσίπρα – Ιερώνυμου η ουσία έγκειται στο γεγονός πως επιχειρείται το κλείσιμο, αιφνιδιαστικά και οριστικά, της διαμάχης ανάμεσα στο Κράτος και την Εκκλησία, αλλά και ανάμεσα στην Εκκλησία και το λαϊκό κίνημα, πάνω στο «περιουσιακό ζήτημα», που κρατά από την ίδρυση σχεδόν του
ελληνικού κράτους και κορυφώνεται κατά περιόδους.

Στα πολλά αυτά χρόνια όλη ανεξαιρέτως η μαχόμενη Αριστερά, από τα κόμματα κομμουνιστικής αναφοράς ως τα αγωνιζόμενα μεταρρυθμιστικά κόμματα και το σύνολο σχεδόν των προοδευτικών διανοουμένων, διακήρυχναν και αγωνίζονταν να αποδοθεί η εκκλησιαστική περιουσία στο λαό, να δοθεί σε φτωχούς αγρότες γη, να περάσουν στο δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο δάση και δασικές εκτάσεις.

Ταυτόχρονα, υπήρχε η μέριμνα να μείνει τόση και τέτοια περιουσία ώστε να ζουν οι μοναχοί στα μοναστήρια και να λειτουργεί αυτοδιοικούμενη η Εκκλησία.
Αλλά η μεν συγκροτημένη Εκκλησία «κρατείται» από φεουδαρχικές δομές και αντιλήψεις – παρά τις κάποιες μετατοπίσεις – και έρχεται διαρκώς σε αντίθεση, (προσαρμοζόμενη αναγκαστικά και κάπως στο τέλος), με τις καθυστερημένες έστω αστικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται και συντελούνται.

Το δε κράτος, ως ο συλλογικός εκφραστής των συμφερόντων της αστικής τάξης, δεν δίσταζε και δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει τη νομική βία προκειμένου να επιβάλει νέες, αναγκαίες μεταρρυθμίσεις απέναντι σε καθυστερημένες φεουδαρχικές αντιλήψεις και πρακτικές που αποτελούν εμπόδια στους εκσυγχρονισμούς του. Ή, που δυσκολεύουν στην διεκπεραίωση του δευτερεύοντα ρόλο του, την άσκηση κοινωνικής πολιτικής προκειμένου να εξασφαλίζεται στοιχειωδώς η αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης και η κοινωνική συναίνεση.

Αυτό συντελείται σε όλα τα χρόνια και στο ζήτημα της εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας, το οποίο αναδύεται από την ιστορία της διαμάχης ελληνικού κράτους- ελληνικής αυτοκέφαλης εκκλησίας. Το ελληνικό κράτος και οι αντίστοιχες ελληνικές κυβερνήσεις, από τον Βενιζέλο ως τον Μεταξά και από τον Παπάγο ως τον Καραμανλή και τον Παπανδρέου, επιχείρησαν να περιορίσουν τον μεγαλύτερο φεουδάρχη της χώρας, την εκκλησία. Επιχείρηση που «κάτι έκανε αλλά δεν έφτανε».

Μεταπολεμικά, για παράδειγμα, η ειδική Επιτροπή για τη σύνταξη Σχεδίου Συντάγματος της Δ΄ Αναθεωρητικής Βουλής (1946-50) στο άρθρο 143 προέβλεπε την πλήρη απαλλοτρίωση όλης της εκκλησιαστικής περιουσίας, χωρίς αντάλλαγμα.

Η κυβέρνηση Πλαστήρα το 1952 προέβαλλε την απαίτηση να παραχωρηθεί η εκκλησιαστική περιουσία στο κράτος «προς αποκατάστασιν ακτημόνων καλλιεργητών και ακτημόνων γεωργικών κτηνοτρόφων». (Στην ουσία χτυπούσε φεουδαρχικά κατάλοιπα).

Το 1976 το θέμα επανέρχεται. Ο τότε υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Γεώργιος Ράλλης, κατάρτισε σχέδιο για την παραχώρηση στο Κράτος των 3/4 (75%) της περιουσίας και την διατήρηση στην Εκκλησία του υπόλοιπου 1/4 (25%). Η προσπάθεια ναυάγησε αλλά το θέμα παρέμεινε ανοιχτό. Ο διάδοχός του στον υπουργικό θώκο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης πρότεινε «το Κράτος να πάρει τα 4/5 (80%) και στην Εκκλησία να μείνει το 1/5 (20%)». Κι αυτό δεν υλοποιήθηκε.



Το 1985 ο υπουργός Παιδείας (Απ. Κακλαμάνης) κατάρτισε νομοσχέδιο με θέμα «Ρύθμιση θεμάτων μοναστηριακής περιουσίας» και το επόμενο έτος ο νέος υπουργός (Αντ. Τρίτσης) εμφάνισε σχέδιο Συμφωνίας διάρκειας 100 χρόνων για ανάπτυξη της εκκλησιαστικής περιουσίας και αξιοποίησή της από τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, που θα απέδιδαν 10% στην Εκκλησία και 5% στο Κράτος.

Και αυτό το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε.

Ο Τρίτσης επέμεινε και κατάρτισε νομοσχέδιο, που ψηφίστηκε ως Νόμος 1700/1987 με τις διατάξεις του οποίου θα άλλαζαν οι κανόνες διοίκησης, διαχείρισης και εκπροσώπησης της μοναστηριακής περιουσίας, το Κράτος θα διόριζε το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.Δ.Ε.Π., για να διοικεί την εκκλησιαστική περιουσία, ενώ γινόταν επέμβαση και στον τρόπο διοίκησης και διαχείρισης των ενοριακών ναών κ.λπ.

Η τύχη του Νόμου αυτού και του Α. Τρίτση είναι γνωστή. Συμπυκνωμένα, η στάση απέναντι στο περιουσιακό ζήτημα της εκκλησίας των αστικών μεταπολεμικών κυβερνήσεων από το Συναγερμό, ως την ΕΡΕ, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, ήταν «παραχώρηση στο κράτος χωρίς αποζημίωση» ικανού μέρους της εκκλησιαστικής περιουσίας.

Η Αριστερά συμφωνούσε σε αυτό. Συμπλήρωνε όμως την πολιτική της με το ποιοτικό αίτημα του μοιράσματος της γης σε φτωχούς αγρότες και συνεταιρισμούς καθώς και στέγασης νοσοκομείων, εκπαιδευτηρίων και κοινωνικών ιδρυμάτων σε ακίνητα της εκκλησίας.

Η συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου από το πρώτο κιόλας άρθρο της συμφωνίας αναφέρει πως «το Ελληνικό Δημόσιο αναγνωρίζει ότι μέχρι το 1939 οπότε εκδόθηκε ο αναγκαστικός νόμος 1731/1939 απέκτησε εκκλησιαστική περιουσία έναντι ανταλλάγματος που υπολείπεται της αξίας της».

ΠΗΓΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του μπλογκ. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές.
http://eleusisdiagoridon.blogspot.gr/2013/08/blog-post_49.html